Štipska tvrđava “Isar”

Arheološko nalazište “Isar”-Kale, nekadašnje srednjovjekovno naselje i utvrđeni srednjovjekovni grad Štip, nalazi se u jugozapadnom dijelu današnjeg grada Štipa, na dominantnoj uzvisini između rijeka Bregalnice i Otinje, s protezanjem sjever-jug od oko 350 m, a uzdiže se iznad korita rijeke Bregalnice na visini od 100-150 m. Erozivna sila spomenutih rijeka odvojila je uzvisinu dubokim klisurama: sa sjevera i zapada Bregalnica, a s juga suha dolina Otinje. Raskrižje koje se nalazi u podnožju rijeke Isar povećava važnost ove lokacije. Tijekom feudalnog doba, kada je potreba za pouzdanom zaštitom i obranom bila bitna, takav prirodni položaj je iskorišten te je na najvišem dijelu brda izgrađen srednjovjekovni grad tipa Markovi Kuli (Prilep), Samoilova utvrda (Ohrid), Kale (Skoplje), Carevi Kuli (Strumica) itd. Srednjovjekovna tvrđava sastojala se od utvrđenog grada-unutarnjeg grada (fruion) i vanjskog grada-predgrađa (amboria). Glavni ulaz u tvrđavu nalazi se na istočnoj strani prema istočnom predgrađu.

Arheološka istraživanja provedena su 1990-ih i posljedično su provedeni konzervatorski radovi, prvenstveno na glavnom ulazu u akropolu – donjonu.

Postoji projekt za konzervaciju i rekonstrukciju zidnih ploča koji je izradila naša institucija.

Na lokaciji srednjovjekovne tvrđave na Akropoli, iskapanja 2008.-2009. u potpunosti su otkrila i dokumentirala cjelokupnu sačuvanu arhitekturu akropole: zapadni, južni, istočni i sjeverni bedem, pet obrambenih kula, kasnosrednjovjekovnu crkvu, dvije cisterne i ostatke temelja gospodarskih i stambenih zgrada.